Máy phá rung tim là máy gì? Tính năng? Hướng dẫn sử dụng?

1. Máy phá rung tim là máy gì?

Máy phá rung tim là thiết bị y tế sử dụng xung điện có kiểm soát để chấm dứt các rối loạn nhịp tim nguy hiểm như rung thất và nhịp nhanh thất vô mạch, từ đó tạo điều kiện cho tim khôi phục nhịp co bóp hiệu quả. Trong cấp cứu ngoài bệnh viện, thiết bị được sử dụng phổ biến nhất là máy khử rung tim tự động ngoài lồng ngực, thường gọi là AED.

Máy phá rung tim là máy gì?

Về bản chất sinh lý, ngừng tim đột ngột xảy ra khi hoạt động điện học của tim rơi vào trạng thái hỗn loạn, khiến tim không còn bơm máu hiệu quả. Rung thất là tình trạng các sợi cơ tim co bóp hỗn loạn, không đồng bộ; nhịp nhanh thất vô mạch là khi tim đập rất nhanh nhưng không tạo được lưu lượng máu. Trong hai tình huống này, sốc điện là biện pháp duy nhất có thể đảo ngược rối loạn nhịp trong thời gian ngắn.

Máy phá rung tim hoạt động dựa trên nguyên lý phát một xung điện cường độ cao trong thời gian cực ngắn đi qua cơ tim. Xung điện này làm ngừng toàn bộ hoạt động điện bất thường trong khoảnh khắc, cho phép nút xoang hoặc các trung tâm phát nhịp tự nhiên tái lập nhịp tim sinh lý. Đây là cơ chế được xác lập trong y học tim mạch và được khuyến nghị trong các phác đồ sơ cứu ngừng tim đột ngột trên toàn cầu.

Điểm khác biệt của AED so với máy sốc điện trong bệnh viện là khả năng phân tích nhịp tim tự động và chỉ cho phép sốc điện khi có chỉ định. Nhờ đó, thiết bị có thể được sử dụng bởi người không chuyên sau khi được hướng dẫn cơ bản, mở rộng cơ hội cứu sống nạn nhân ngay tại hiện trường.

Hiện nay, máy phá rung tim được phân thành ba nhóm chính: loại thủ công dành cho bác sĩ chuyên khoa tim mạch, loại bán tự động và loại tự động hoàn toàn dành cho cộng đồng. Trong môi trường công cộng và doanh nghiệp, dòng tự động ngoài lồng ngực là lựa chọn phù hợp nhờ tính an toàn và dễ sử dụng.

2. Tính năng của máy phá rung tim (AED)

Tính năng cốt lõi của máy phá rung tim (AED) là phân tích nhịp tim tự động bằng thuật toán điện tâm đồ tích hợp. Khi điện cực được dán đúng vị trí, thiết bị ghi nhận tín hiệu điện tim và đánh giá xem nạn nhân có rơi vào tình trạng cần sốc điện hay không. Hệ thống phần mềm được thiết kế để nhận diện chính xác rung thất và nhịp nhanh thất vô mạch, đồng thời loại trừ các nhịp không có chỉ định sốc như vô tâm thu. Cơ chế này bảo đảm an toàn, tránh phát xung điện không cần thiết.

Một tính năng quan trọng khác là hướng dẫn bằng giọng nói và hình ảnh. Khi khởi động, máy khử rung tim tự động ngoài lồng ngực sẽ phát lệnh rõ ràng từng bước như dán điện cực, tránh xa khi phân tích nhịp tim, chuẩn bị sốc điện và tiếp tục ép tim. Một số dòng máy còn có màn hình hiển thị sơ đồ vị trí dán điện cực, bộ đếm thời gian ép tim và nhắc nhịp ép theo tần số khuyến nghị. Nhờ đó, người sử dụng có thể thực hiện đúng quy trình ngay cả khi chưa có nhiều kinh nghiệm.

Khả năng kiểm soát năng lượng sốc điện là yếu tố thể hiện tính an toàn của AED. Thiết bị được cài đặt mức năng lượng phù hợp với người lớn và có thể chuyển đổi sang chế độ nhi khoa khi cần thiết. Công nghệ sốc điện hai pha hiện nay giúp tối ưu hiệu quả khử rung trong khi giảm tổn thương cơ tim so với công nghệ một pha trước đây.

Một số thiết bị hiện đại có khả năng lưu trữ dữ liệu điện tâm đồ và thời điểm sốc điện. Dữ liệu này có thể được trích xuất để phục vụ phân tích lâm sàng sau cấp cứu, hỗ trợ bác sĩ đánh giá diễn biến tình trạng bệnh nhân. Trong hệ thống quản lý y tế tại doanh nghiệp, chức năng lưu trữ còn giúp kiểm soát chất lượng phản ứng khẩn cấp.

Về mặt thiết kế, máy phá rung tim AED có cấu trúc nhỏ gọn, vỏ chịu va đập và chống bụi, chống ẩm ở mức độ nhất định. Điều này cho phép lắp đặt tại nhiều môi trường khác nhau như nhà xưởng, sân vận động, trường học, trung tâm thương mại. Pin của máy thường có thời gian sử dụng kéo dài nhiều năm ở chế độ chờ, bảo đảm hiệu quả kinh tế và tính sẵn sàng cao.

3. Các dòng máy AED hiện nay được phân phối bởi Wellbeing

Wellbeing là đơn vị phân phối các dòng máy AED hàng đầu tại Việt Nam, với đa dạng các dòng sản phẩm, bao gồm 3 dòng máy chính là của các thương hiệu: Philips của Anh Quốc, Zoll của Mỹ và Nihon Kohden của Nhật Bản. Tất cả các dòng máy đều được nhập khẩu toàn bộ.

3.1. Máy AED HeartStart HS1
Đây là dòng máy của thương hiệu Philips đến từ Anh Quốc. Ngôn ngữ máy là tiếng Anh, có hướng dẫn thực hiện hồi sức tim phổi (CPR) cho nạn nhân bao gồm 30 lần ép tim và 2 lần thổi ngạt. Máy có 02 loại miếng dán riêng cho trẻ em và người lớn (cần mua và trang bị riêng biệt, không được tích hợp đồng thời trên máy). Miếng dán có hạn sử dụng 20 tháng và pin có thời gian sử dụng trong vòng 4 năm. Kích thước máy là 7 x 21 x 21 cm và nặng 2 kg.
3.2. Máy AED HeartStart Frx
Đây là dòng máy của thương hiệu Philips đến từ Anh Quốc. Ngôn ngữ máy là tiếng Anh,có hướng dẫn thực hiện hồi sức tim phổi (CPR) cho nạn nhân bao gồm 30 lần ép tim và 2 lần thổi ngạt. Máy có miếng dán rất tiện lợi, có thể thay đổi để phù hợp với nạn nhân. Miếng dán có hạn sử dụng 20 tháng và pin có thời gian sử dụng trong vòng 4 năm. Kích thước máy là 6 x 18 x 22 cm và nặng 1,5 kg.
3.3. Máy AED-3100
Đây là dòng máy của thương hiệu Nihon Kohden đến từ Nhật Bản. Máy có ngôn ngữ Tiếng Việt, Tiếng Anh và Tiếng Nhật. Tuy nhiên chỉ có thể cài đặt 2 ngôn ngữ cùng 1 lúc. Ngoài ra, máy có màn hình hiển thị LCD - giúp người sơ cứu nhận biết tư thế, vị trí và lực ép tim đã chính xác hay chưa. Máy có miếng dán rất tiện lợi dùng chung cho người lớn và trẻ em (tuy nhiên cần gạt nút điều chỉnh năng lượng sử dụng phù hợp với từng đối tượng trẻ em hay người lớn). Miếng dán có hạn sử dụng 20 tháng và pin có thời gian sử dụng trong vòng 4 năm. Kích thước máy là 34 x 26 x 15,5 cm và nặng 2,3 kg.

3.4. Máy AED Zoll Plus

Đây là dòng máy của thương hiệu Zoll đến từ Mỹ. Máy thể cài đặt ngôn ngữ Tiếng Việt. Trên thân máy có lắp màn hình LCD hiển thị các thông tin của nạn nhân, hình ảnh hướng dẫn vị trí các miếng dán trên cơ thể nạn nhân. Ngoài ra máy có sự phản hồi lại của lực ép tim, giúp nhắc nhở người sơ cứu cần ép tim mạnh hơn để có hiệu quả hơn.Có 2 loại miếng dán khác nhau cho trẻ em và người lớn tích hợp đồng thời trên máy; đính kèm 2 miếng dán điện cực là miếng dán xác định vị trí ép tim tích hợp cảm biến lực ép. Kích thước máy là 13,3 x 24,1 x 29,2 cm và nặng 3,1 kg.

3.5. Máy Zoll AED 3

Đây là dòng máy của thương hiệu Zoll đến từ Mỹ. Máy thể cài đặt ngôn ngữ Tiếng Việt. Trên thân máy có lắp màn hình LCD hiển thị các thông tin của nạn nhân, hình ảnh hướng dẫn vị trí các miếng dán trên cơ thể nạn nhân. Ngoài ra máy có sự phản hồi lại của lực ép tim, giúp nhắc nhở người sơ cứu cần ép tim mạnh hơn để có hiệu quả hơn. Bên cạnh đó, máy có thể kết nối wifi - Đây là chức năng giúp kết nối các máy AED có ở hiện trường, cũng như các máy Zoll AED 3 khác nhau trên cơ sở dữ liệu điện toán đám mây giúp kiểm tra chất lượng của máy và xác định những vị trí nào đang trang bị máy. Miếng dán của máy được sử dụng chung cho cả người lớn và trẻ em, chỉ cần chuyển sang chế độ dành cho trẻ em máy sẽ tự động chọn mức năng lượng sốc điện phù hợp; đính kèm 2 miếng dán điện cực là miếng dán xác định vị trí ép tim cho nạn nhân. Kích thước máy là 7 x 20 x 20 cm và nặng 3,1 kg.

3.6.  Máy Nanoomtech NT-381C 

Trong số các dòng máy AED do Wellbeing phân phối, NT-381C (thuộc dòng Heart+ ResQ) là sản phẩm nổi bật nhờ sự kết hợp giữa tính năng hiện đại, thao tác dễ dàng và phù hợp với nhiều đối tượng sử dụng khác nhau, từ doanh nghiệp đến các khu vực công cộng. 

Heart+ResQ™ NT-381.C là máy khử rung tim tự động ngoài lồng ngực (AED) thuộc dòng Heart+ResQ™ (NT-381/NT-381.C) do NANOOMTECH CO., LTD sản xuất tại Gwangju, Hàn Quốc, dùng trong cấp cứu ngừng tim đột ngột tại cộng đồng. Thiết bị tự động phân tích nhịp tim thông qua miếng dán điện cực và chỉ phát xung điện khi cần thiết theo thuật toán tích hợp, đảm bảo an toàn cho nạn nhân. Máy hướng dẫn người hỗ trợ bằng giọng nói kết hợp ký hiệu trực quan, giúp thực hiện đúng quy trình ngay cả trong tình huống căng thẳng. 

Ngoài ra, NT-381C có thể vận hành dựa trên hướng dẫn giọng nói dù người dùng chưa được đào tạo; tuy nhiên vẫn khuyến cáo nên được huấn luyện CPR và sử dụng AED để nâng cao hiệu quả cấp cứu. Với thiết kế nhỏ gọn, cơ chế tự kiểm tra định kỳ và pin, điện cực có thời hạn sử dụng dài, NT-381C phù hợp lắp đặt tại doanh nghiệp, trường học và không gian công cộng nhằm tăng khả năng ứng phó kịp thời trước các tình huống khẩn cấp.

4. Hướng dẫn sử dụng máy phá rung tim trong cấp cứu ngừng tim đột ngột

Việc sử dụng máy phá rung tim đúng quy trình có ý nghĩa quyết định trong cấp cứu ngừng tim đột ngột. Thiết bị được thiết kế để người không chuyên vẫn có thể thao tác, tuy nhiên cần tuân thủ chính xác từng bước nhằm bảo đảm hiệu quả khử rung và an toàn cho người tham gia cấp cứu.

 

Hướng dẫn sử dụng máy phá rung tim trong cấp cứu ngừng tim đột ngột

Bước 1: Xác định tình trạng ngừng tim trước khi sử dụng máy

Máy khử rung tim tự động ngoài lồng ngực chỉ có tác dụng khi nạn nhân rơi vào rối loạn nhịp tim có chỉ định sốc điện như rung thất hoặc nhịp nhanh thất vô mạch. Do đó, trước khi khởi động thiết bị, cần đánh giá nhanh tình trạng nạn nhân.

Tiếp cận nạn nhân, kiểm tra phản ứng bằng cách gọi to và lay nhẹ vai. Nếu không đáp ứng, kiểm tra hô hấp trong tối đa 10 giây. Trường hợp không thở hoặc chỉ thở ngáp cá, xem như ngừng tuần hoàn. Cần gọi cấp cứu 115 ngay lập tức và yêu cầu mang máy phá rung tim đến hiện trường nếu có sẵn.

Trong khi chờ thiết bị, phải bắt đầu ép tim ngoài lồng ngực với tần số 100 đến 120 lần mỗi phút, độ sâu khoảng 5 đến 6cm ở người lớn. Không trì hoãn ép tim để chờ máy.

Bước 2: Khởi động và chuẩn bị thiết bị

Khi máy phá rung tim được mang đến, bật nguồn theo hướng dẫn trên thân máy. Hầu hết các thiết bị AED hiện nay sẽ tự động phát hướng dẫn bằng giọng nói sau khi mở nắp hoặc nhấn nút nguồn.

Mở lộ hoàn toàn vùng ngực nạn nhân. Nếu da ướt do nước hoặc mồ hôi, cần lau khô. Không dán điện cực lên vùng có miếng dán thuốc hoặc trên vị trí lồi rõ của máy tạo nhịp tim cấy ghép. Nếu lông ngực dày làm cản trở tiếp xúc điện cực, có thể cạo nhanh tại vị trí dán.

Lấy hai miếng điện cực ra khỏi bao bì, dán đúng vị trí theo hình minh họa trên điện cực. Một miếng đặt dưới xương đòn phải, sát bờ ngoài xương ức. Miếng còn lại đặt ở bên trái lồng ngực, phía dưới núm vú và dọc theo đường nách giữa. Vị trí dán chính xác giúp dòng điện đi qua khối cơ tim hiệu quả.

Bước 3: Phân tích nhịp tim và thực hiện sốc điện

Sau khi điện cực được gắn đúng vị trí và cắm dây vào máy nếu cần, thiết bị sẽ tự động phân tích nhịp tim. Trong quá trình này, không chạm vào nạn nhân để tránh nhiễu tín hiệu.

Nếu máy phá rung tim xác định có chỉ định sốc điện, thiết bị sẽ thông báo sẵn sàng sốc. Ở loại bán tự động, người sử dụng phải nhấn nút sốc theo hướng dẫn. Trước khi nhấn, cần bảo đảm không ai chạm vào nạn nhân và thông báo rõ để mọi người tránh xa. Ở loại tự động hoàn toàn, máy sẽ phát xung điện sau khi đã cảnh báo. Nếu máy thông báo không có chỉ định sốc, phải tiếp tục ép tim ngay lập tức theo hướng dẫn.

Bước 4: Tiếp tục hồi sức tim phổi sau sốc điện

Ngay sau khi sốc điện hoặc khi máy yêu cầu, tiếp tục ép tim ngoài lồng ngực trong khoảng hai phút trước khi thiết bị phân tích lại nhịp tim. Không kiểm tra mạch hoặc trì hoãn ép tim quá lâu giữa các chu kỳ. Chu kỳ phân tích và ép tim được lặp lại cho đến khi nạn nhân có dấu hiệu hồi phục như thở trở lại, cử động hoặc khi nhân viên y tế chuyên nghiệp tiếp nhận.

Trong toàn bộ quá trình, cần duy trì ép tim liên tục, hạn chế tối đa thời gian gián đoạn. Sốc điện chỉ là một phần trong chuỗi Sơ cứu ngừng tim đột ngột. Hiệu quả phụ thuộc vào sự phối hợp giữa khử rung và hồi sức tim phổi chất lượng cao.

5. Những lưu ý khi sử dụng máy phá rung tim 

Không sử dụng máy phá rung tim trong môi trường nước đọng hoặc nơi có nguy cơ cháy nổ cao. Nếu nạn nhân đang nằm trên bề mặt kim loại, cần bảo đảm không ai tiếp xúc trực tiếp với bề mặt đó khi sốc điện.

Đối với trẻ em dưới 8 tuổi hoặc dưới 25kg, nên sử dụng điện cực và chế độ nhi khoa nếu thiết bị hỗ trợ. Trường hợp không có bộ nhi khoa, vẫn có thể sử dụng điện cực người lớn nhưng cần dán theo vị trí trước ngực và sau lưng để tránh chạm nhau.

Pin và điện cực phải còn hạn sử dụng. Thiết bị cần được kiểm tra định kỳ để bảo đảm luôn sẵn sàng vận hành khi có sự cố xảy ra. Nếu quá hạn, khả năng phát xung điện và độ bám dính của điện cực có thể giảm.

Máy phá rung tim là thiết bị y tế có vai trò then chốt trong xử lý ngừng tim đột ngột do rối loạn nhịp nguy hiểm. Hiểu rõ tính năng và hướng dẫn sử dụng máy AED cấp cứu là bước quan trọng trong nâng cao khả năng sơ cứu ngừng tim đột ngột tại cộng đồng. Wellbeing là đơn vị phân phối các dòng máy AED chính hãng, đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng và yêu cầu sử dụng tại doanh nghiệp, trường học, nhà máy và không gian công cộng. Lựa chọn thiết bị phù hợp và được tư vấn đúng kỹ thuật từ Wellbeing giúp đảm bảo khả năng sẵn sàng cấp cứu trong những tình huống khẩn cấp.