Nguyên tắc tiếp xúc trong hóa chất

1. Tầm quan trọng của việc đảm bảo an toàn khi tiếp xúc hóa chất

Việc làm việc thường xuyên với các chất này đồng nghĩa với việc người lao động phải đối mặt với nguy cơ phơi nhiễm cao. Tiếp xúc hóa chất không chỉ đơn thuần là việc chạm tay vào dung dịch, mà còn bao gồm việc hít phải hơi khí độc, bị văng bắn vào mắt, hoặc thậm chí là nuốt phải một lượng nhỏ qua đường tiêu hóa do thói quen vệ sinh kém.

Làm việc với hóa chất dù là trực tiếp hay gián tiếp đều khó tránh khỏi tình trạng tiếp xúc hóa chất và nguy cơ bị nhiễm độc mãn tính. Tức là nhiễm độc sẽ xảy ra từ từ, mỗi ngày một ít, nhưng đến một lúc nào đó, lượng chất độc tích tụ vượt quá khả năng tự đào thải của cơ thể sẽ sinh bệnh, có thể dẫn đến suy giảm chức năng hô hấp, chức năng gan, viêm và thoái hóa da, ung thư,… Đặc biệt là khi tiếp xúc hóa chất dễ cháy như cồn công nghiệp, cồn dược phẩm,… trong quá trình sản xuất và bảo quản.

Trường hợp khác có thể xảy ra những rủi ro hay tai nạn khi tiếp xúc hóa chất dưới dạng bắn vào da, vào mặt, vào mắt trong khi làm việc. Để hạn chế những rủi ro không đáng có khi tiếp xúc hóa chất, khi làm việc với hóa chất như cân, đong, nghiền trộn, đóng gói, làm thí nghiệm, xét nghiệm… phải thận trọng và tuân thủ tuyệt đối theo những nguyên tắc nhất định như: mặc bảo hộ lao động để tránh hóa chất bắn vào người hoặc quần áo.

2. Quy định của pháp luật về an toàn hóa chất

Tại Thông tư số 13/2016/TT-BLĐTBXH của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, danh mục công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động liên quan tới tiếp xúc hóa chất quy định: Những người trực tiếp sản xuất, sử dụng, bảo quản, vận chuyển hóa chất nguy hiểm, độc hại theo phân loại của Hệ thống hài hòa toàn cầu về phân loại và ghi nhãn hóa chất phải tham gia huấn luyện an toàn vệ sinh lao động.

Quy định tại Nghị định 113/2017/NĐ-CP cũng nêu rõ:

• Tổ chức, cá nhân hoạt động hóa chất có trách nhiệm tổ chức huấn luyện an toàn hóa chất hoặc cử các đối tượng được quy định tại Điều 32 của Nghị định này tham gia các khóa huấn luyện của các tổ chức huấn luyện an toàn hóa chất, định kỳ 02 năm một lần.
• Hoạt động huấn luyện an toàn hóa chất có thể được tổ chức riêng hoặc kết hợp với các hoạt động huấn luyện an toàn khác được pháp luật quy định.
• Người đã được huấn luyện phải được huấn luyện lại trong các trường hợp sau đây: Khi có sự thay đổi chủng loại hóa chất, công nghệ, cơ sở vật chất, phương án sản xuất liên quan đến vị trí làm việc; khi người đã được huấn luyện thay đổi vị trí làm việc; sau 02 lần kiểm tra người đã được huấn luyện không đạt yêu cầu; khi hết thời hạn 02 năm từ kể từ lần huấn luyện trước.

Công nhân cần trang bị đồ bảo hộ tương ứng với ngành nghề trước khi làm việc với hóa chất. Ảnh: Internet

3. Các nguyên tắc đảm bảo an toàn khi tiếp xúc hóa chất

Hóa chất trong các ngành công nghiệp khác nhau đều có tính độc hại khác nhau. Do đó, người lao động cần nắm vững các nguyên tắc an toàn khi tiếp xúc hóa chất, đặc biệt là những hóa chất dễ cháy nổ, độc hại nằm trong danh mục của nhà nước. Các nguyên tắc cơ bản để đảm bảo an toàn khi làm việc với hóa chất gồm:

Nguyên tắc 1: Trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ cá nhân phù hợp để giảm thiểu rủi ro khi tiếp xúc hóa chất như quần áo chống hóa chất, găng tay, kính bảo hộ, khẩu trang hoặc mặt nạ phòng độc. Trước mỗi ca làm việc cần kiểm tra tình trạng của các trang bị này và loại bỏ, thay thế ngay những phương tiện đã rách, hư hỏng, không còn đảm bảo khả năng bảo vệ.

Nguyên tắc 2: Tuân thủ nghiêm túc các quy trình, nội quy an toàn và thực hiện đúng các thao tác kỹ thuật đã được huấn luyện trong suốt quá trình tiếp xúc hoá chất. Người lao động không được tự ý thay đổi quy trình, rút gọn bước hoặc làm việc ngoài phạm vi được phân công.

Nguyên tắc 3: Trước khi tiếp xúc hóa chất, phải đọc kỹ nhãn mác, hướng dẫn sử dụng và bảng dữ liệu an toàn hóa chất để hiểu rõ đặc tính nguy hiểm, mức độ độc hại, khả năng cháy nổ, đường xâm nhập vào cơ thể cũng như các biện pháp phòng ngừa và xử lý khi xảy ra sự cố.

Nguyên tắc 4: Sử dụng hóa chất đúng mục đích, đúng nồng độ, liều lượng theo quy định kỹ thuật; Không tự ý pha trộn các loại hóa chất với nhau làm tăng rủi ro trong quá trình tiếp xúc hoá chất; Không dùng hóa chất cho mục đích cá nhân khi chưa được sự cho phép của người có trách nhiệm.

Nguyên tắc 5: Tất cả các thùng, chai, bồn chứa hóa chất phải được dán nhãn đầy đủ, rõ ràng về tên hóa chất, mức độ nguy hiểm, ngày nhập kho và các cảnh báo an toàn. Không sử dụng hóa chất trong các thùng bị rò rỉ, biến dạng hoặc có nhãn mờ, không đọc được; phải báo ngay cho người quản lý để xử lý, thay thế.

Nguyên tắc 6: Hóa chất phải được bảo quản tại khu vực chuyên dụng, khô ráo, thông thoáng, tránh ánh nắng trực tiếp và nguồn nhiệt, đồng thời tách riêng các chất có khả năng phản ứng với nhau hoặc dễ gây cháy nổ theo đúng quy định lưu trữ.

Nguyên tắc 7: Khu vực làm việc cần được giữ vệ sinh sạch sẽ, thường xuyên lau chùi bề mặt, sàn nhà, thiết bị để hạn chế tồn dư hóa chất và giảm nguy cơ phát tán, ô nhiễm chéo khi tiếp xúc hoá chấy.

Nguyên tắc 8: Trong quá trình tiếp xúc hóa chất, tuyệt đối không ăn uống, hút thuốc, trang điểm hoặc chạm tay dính hóa chất lên mặt, mắt, miệng để tránh hóa chất xâm nhập vào cơ thể qua đường tiêu hóa và hô hấp.

Nguyên tắc 9: Sau khi kết thúc ca làm việc hoặc sau khi tiếp xúc hóa chất, người lao động phải rửa tay, tắm rửa bằng xà phòng, thay quần áo bảo hộ và giặt riêng đồ lao động nhằm loại bỏ hoàn toàn hóa chất bám trên da và quần áo.

Nguyên tắc 10: Người lao động cần được huấn luyện và nắm vững các thủ tục ứng phó khẩn cấp, bao gồm cách báo động, sơ tán, sử dụng thiết bị chữa cháy, xử lý rò rỉ, tràn đổ và thực hiện sơ cứu khi có người bị phơi nhiễm hoặc tai nạn trong quá trình tiếp xúc hóa chất.

Tiếp xúc hóa chất là đặc thù không thể tránh khỏi trong nhiều lĩnh vực sản xuất và nghiên cứu, đồng thời tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và an toàn của người lao động. Việc tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc về an toàn hóa chất, trang bị bảo hộ, thực hiện đúng quy trình bảo quản, sử dụng đúng cách góp phần phòng ngừa rủi ro, hạn chế tai nạn lao động và bảo vệ môi trường làm việc, hướng đến xây dựng môi trường lao động an toàn, bền vững và tuân thủ đúng các quy định pháp luật hiện hành.

 

Bài viết tham khảo từ các nguồn:

1. Thư viện pháp luật, Thông tư 13/2016/TT-BLĐTBXH ban hành Danh Mục công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động, truy cập: 

https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Lao-dong-Tien-luong/Thong-tu-13-2016-TT-BLDTBXH-danh-muc-cong-viec-yeu-cau-nghiem-ngat-an-toan-ve-sinh-lao-dong-316652.aspx

2. Thư viện pháp luật, Nghị định số 113/2017/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật hóa chất, truy cập:

https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Tai-nguyen-Moi-truong/Nghi-dinh-113-2017-ND-CP-huong-dan-Luat-hoa-chat-346246.aspx

3. Công ty TNHH Trung tâm Sản xuất sạch hơn Việt Nam (VNCPC), Các nguyên tắc an toàn cần nhớ khi tiếp xúc với hóa chất, truy cập: 

https://vncpc.org/cac-nguyen-tac-an-toan-can-nho-khi-tiep-xuc-voi-hoa-chat/