Những lỗi PCCC khiến doanh nghiệp bị xử phạt nặng theo quy định

1. Không xây dựng phương án chữa cháy

Việc không xây dựng phương án chữa cháy là vi phạm nghiêm trọng trong công tác An toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC). Phương án chữa cháy không chỉ là một văn bản mang tính hình thức mà là kịch bản ứng phó chi tiết khi xảy ra sự cố, bao gồm phân công nhiệm vụ, phương thức xử lý, lối thoát nạn và phối hợp với lực lượng chức năng. Nếu doanh nghiệp không xây dựng phương án chữa cháy theo đúng quy định, mức phạt có thể từ 5 – 10 triệu đồng theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 83/2023/NĐ-CP).

Bên cạnh đó, nhiều đơn vị có xây dựng phương án nhưng lại không tổ chức thực tập định kỳ. Điều này khiến nhân sự thiếu kỹ năng xử lý tình huống thực tế, dẫn đến lúng túng, hoảng loạn khi có cháy xảy ra. Hành vi không tổ chức thực tập phương án chữa cháy định kỳ có thể bị phạt từ 10 – 15 triệu đồng. Trong quản trị rủi ro doanh nghiệp, thực tập phương án là bước then chốt để đảm bảo hệ thống An toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC) hoạt động hiệu quả.

2. Không trang bị hoặc trang bị thiếu thiết bị PCCC bắt buộc

Trang bị phương tiện chữa cháy là yêu cầu cơ bản của hệ thống An toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC). Tuy nhiên, nhiều cơ sở kinh doanh vẫn thiếu bình chữa cháy, hệ thống báo cháy tự động hoặc sử dụng thiết bị đã hết hạn, hư hỏng mà không thay thế. Điều này làm giảm khả năng kiểm soát đám cháy ngay từ giai đoạn đầu - thời điểm quyết định để hạn chế thiệt hại.

Theo quy định, hành vi không trang bị đầy đủ phương tiện PCCC có thể bị phạt từ 15 - 25 triệu đồng. Nếu vi phạm tiềm ẩn nguy cơ gây cháy lớn, gây thiệt hại về người và tài sản, mức phạt có thể tăng lên 40 – 60 triệu đồng kèm theo đình chỉ hoạt động. Do đó, doanh nghiệp cần thường xuyên kiểm tra, bảo trì và thay thế thiết bị để đảm bảo tiêu chuẩn An toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC).

3. Chặn lối thoát hiểm hoặc không đảm bảo điều kiện an toàn thoát nạn

Lối thoát hiểm là “con đường sống” trong mọi sự cố cháy nổ. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều cơ sở khóa cửa thoát hiểm, chèn hàng hóa, vật dụng chắn lối đi hoặc không lắp đặt đèn chỉ dẫn, biển báo theo quy chuẩn. Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng các quy định về An toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC) và có thể gây hậu quả thảm khốc khi xảy ra hỏa hoạn.

Mức xử phạt đối với hành vi cản trở lối thoát hiểm dao động từ 20 - 40 triệu đồng. Đối với cơ sở kinh doanh dịch vụ như karaoke, khách sạn, mức phạt có thể lên đến 60 - 80 triệu đồng và bị đình chỉ hoạt động. Việc đảm bảo lối thoát nạn thông thoáng, có đèn chỉ dẫn và không bị khóa trái là yêu cầu bắt buộc trong quản lý An toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC).

4. Không tổ chức huấn luyện nghiệp vụ PCCC cho lực lượng tại chỗ

Lực lượng PCCC cơ sở đóng vai trò xử lý ban đầu trước khi lực lượng chuyên nghiệp đến hiện trường. Nếu không được huấn luyện bài bản, nhân viên sẽ không biết cách sử dụng bình chữa cháy, không nắm quy trình cắt điện khẩn cấp hoặc hướng dẫn thoát nạn an toàn. Đây là lỗ hổng lớn trong hệ thống An toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC) tại nhiều doanh nghiệp.

Theo quy định, không tổ chức huấn luyện nghiệp vụ PCCC có thể bị phạt từ 5 - 10 triệu đồng. Trường hợp giả mạo tài liệu chứng nhận huấn luyện, mức phạt tăng lên 10 - 20 triệu đồng. Đầu tư vào đào tạo không chỉ giúp tuân thủ pháp luật mà còn nâng cao năng lực ứng phó rủi ro của doanh nghiệp.

5. Sử dụng điện không an toàn - Nguyên nhân hàng đầu gây cháy nổ

Hệ thống điện không đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật là nguyên nhân phổ biến gây ra nhiều vụ cháy lớn. Dây dẫn cũ, ổ cắm quá tải, thiết bị không có bộ ngắt khi quá dòng hoặc lắp đặt sai quy cách đều vi phạm quy định về An toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC).

Hành vi sử dụng thiết bị điện không đúng tiêu chuẩn PCCC có thể bị phạt từ 10 - 20 triệu đồng. Nếu gây ra cháy, nổ nghiêm trọng, cơ quan chức năng có thể xem xét xử lý hình sự. Do đó, doanh nghiệp cần kiểm tra định kỳ hệ thống điện, thay thế thiết bị xuống cấp và tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về An toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC).

6. Thi công xây dựng không đảm bảo quy chuẩn PCCC

Một số công trình bỏ qua khâu thẩm duyệt thiết kế PCCC hoặc thi công sai so với hồ sơ đã được phê duyệt. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận hành hệ thống báo cháy, chữa cháy và thoát nạn khi có sự cố. Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng trong lĩnh vực An toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC).

Mức phạt cho hành vi thi công sai thiết kế PCCC có thể từ 50 - 100 triệu đồng, kèm theo yêu cầu đình chỉ thi công hoặc tháo dỡ phần sai phạm. Việc tuân thủ đúng thiết kế được thẩm duyệt là điều kiện tiên quyết để đảm bảo công trình đáp ứng tiêu chuẩn An toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC) trước khi đưa vào sử dụng.

7. Không nghiệm thu hệ thống PCCC trước khi đưa công trình vào sử dụng

Nghiệm thu hệ thống PCCC là bước xác nhận cuối cùng về mức độ đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật và pháp lý. Tuy nhiên, một số chủ đầu tư vẫn đưa công trình vào hoạt động khi chưa được nghiệm thu, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ cao.

Theo quy định, hành vi này có thể bị phạt từ 80 - 100 triệu đồng, kèm theo biện pháp buộc dừng hoạt động hoặc tháo dỡ công trình. Điều này cho thấy việc hoàn tất thủ tục nghiệm thu là yêu cầu bắt buộc trong quản lý An toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC).

8. Không báo cáo sự cố cháy nổ theo quy định

Khi xảy ra cháy dù ở quy mô nhỏ, chủ cơ sở có trách nhiệm báo cáo kịp thời cho cơ quan chức năng. Tuy nhiên, có trường hợp cố tình che giấu nhằm tránh bị kiểm tra, xử phạt. Đây là hành vi vi phạm quy định về An toàn phòng cháy chữa chá cháy (PCCC).

Mức phạt đối với hành vi không báo cáo sự cố cháy từ 5 - 10 triệu đồng. Nếu cố tình che giấu thông tin hoặc gây hậu quả nghiêm trọng, có thể bị xử lý hình sự. Minh bạch thông tin là nguyên tắc quan trọng trong quản lý và đảm bảo An toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC) lâu dài.